TBDY 2018 Madde 9B.5.5: KAYNAKLI ZAYIFLATILMIŞ KİRİŞ ENKESİTLİ KİRİŞ – KOLON BİRLEŞİMİ — 9B.5.5
TBDY 2018 Madde 9B.5.5 "KAYNAKLI ZAYIFLATILMIŞ KİRİŞ ENKESİTLİ KİRİŞ – KOLON BİRLEŞİMİ — 9B.5.5" başlıklı hüküm, yönetmeliğin 9. bölümü (Çelik Binalar) altında yer alır ve Kiriş gövdesinin kolon başlığına birleşiminde aşağıdaki koşullara uyulacaktır. (a) Süneklik düzeyi yüksek çerçevelerde kiriş gövdesinin kolon başlığına bağlantısı, kaynak ulaşım delikleri arasında tam penetrasyonlu küt kaynak ile sağlanmalıdır. Tam penetrasyonlu küt kaynak için kaynak ulaşım delikleri arasında, altlık levhası görevi…
Kiriş gövdesinin kolon başlığına birleşiminde aşağıdaki koşullara uyulacaktır. (a) Süneklik düzeyi yüksek çerçevelerde kiriş gövdesinin kolon başlığına bağlantısı, kaynak ulaşım delikleri arasında tam penetrasyonlu küt kaynak ile sağlanmalıdır. Tam penetrasyonlu küt kaynak için kaynak ulaşım delikleri arasında, altlık levhası görevi görmesi amacıyla, kalınlığı en az 10 mm olan kayma levhası kullanılmasına izin verilir. Kiriş gövdesinde montaj amaçlı bulon delikleri açılabilir. (b) Süneklik düzeyi sınırlı çerçevelerde (a) ’da verilen koşullar uygulanabilir. Ancak bu sistemlerde, bulonlu kayma levhalı gövde birleşimine de izin verilmektedir. Bu durumda, bir leşim sürtünme etkili birleşim olarak boyutlandırılacak ve uygulanması sağlanacaktır. Kayma levhasının kolon başlığına birleşiminde tam penetrasyonlu küt kaynak veya çift taraflı köşe kaynak kullanılacaktır. Köşe kaynak kullanılması durumunda, her bir köşe kaynağın minimum kalınlığı levha kalınlığının 0.70’i olmalıdır. Bulon delikleri standart delik olacaktır. Ancak, kiriş gövdesi veya kayma levhasından birinde açılması koşulu ile kiriş başlığına paralel açılmış kısa oval delik kullanılmasına izin verilmekt edir. (c) Azaltılmış kiriş enkesiti termal kesimle oluşturulmalıdır. 216 EK 9C – ÇAPRAZ - KİRİŞ - KOLON BİRLEŞİM DETAYLARI (a) Çapraz veya düğüm noktası levhasının kiriş - kolon birleşim bölgesine bağlantısında, 9.6.5 ’te ve 9.8.9 ’da tanımlandığı şekilde, kirişin kolona birleşimi mafsallı veya rijit olarak tasarlandığında, gerekli dönme kapasitesini sağladığı kanıtlanmış olan aşağıdaki birleşim detayları kullanılacaktır ( Şekil 9C.1 ) . Şekil 9C.1 (b) Plastik mafsalların 9.6.6(c)(2) ’de tanımlandığı şekilde, düğüm noktası veya bağlantı levhasında oluşması öngörüldüğünde, çapraz birleşimi yeterli dönme kapasitesine sahip 217 olmalıdır. Yeterli dönme kapasitesi, çapraz eleman uç birleşiminde kullanılacak düğüm noktası levhası veya bağlantı levhasında plastik dönmeye izin verecek yeterli bölgelerin teşkil edilmesiyle sağlanacaktır. Bu koşulun sağlanabilmesi için uygulanabilecek detaylar Şekil 9C.2 ’de ve Şekil 9C.3 ’te verilmiştir. (c) Bağ kirişinin kolona bağlantısında kullanılabilecek kaynaklı güçlendirilmiş tam dayanımlı moment aktaran birleşim detayı Şekil 9C.4 ’te verilmiştir. Şekil 9C.2 Şekil 9C.3 Şekil 9C.4 2t 218 BÖLÜM 10 – DEPREM ETKİSİ ALTINDA HAFİF ÇELİK BİNA TAŞIYICI SİSTEMLERİNİN TASARIMI İÇİN ÖZEL KURALLAR 10.0. SİMGELE R Bu bölümde aşağıdaki simgelerin kullanıldığı boyutlu ifadelerde, kuvvetler Newton [N], uzunluklar milimetre [mm], açılar radyan [rad] ve gerilmeler MegaPascal [MPa]=[N/mm 2 ] birimindedir. A = Enkesit alanı etk A = n F gerilmesinde etkin alan g A = Brüt enkesit alanı net A = Net enkesit alanı b = Profil başlık genişliği p b = Kaplama genişliği i , C C = Basınç kuvveti c = Birinci kenar berkitmesinin başlığa dik uzunluğu d c = İki dikme arasındaki en büyük uzaklık D = Dayanım fazlalığı katsayısı d = İkinci kenar berkitmesinin yatay uzunluğu s d = Profil gövde yüksekliği v d = Karakteristik vida çapı w d = Pul veya vida başı çapının büyük olanı E = Çelik elastisite modülü d E = Deprem etkisi e F = Eğilmeli burkulma sınır durumu için karakteristik basınç dayanımı n F = Karakteristik basınç dayanımı u F = Çelik kopma dayanımı u1 F = Vida başı ile temas eden sacın kopma dayanımı u2 F = Vida başı ile temas etmeyen sacın kopma dayanımı y F = Çelik akma gerilmesi G = Kaplama malzemesinin kayma modülü G = Sabit yük H = Zemin yatay itkisi h = Panel yüksekliği 219 i h = Profil gövde yüksekliği I = Atalet momenti K = Etkin burkulma boyu katsayısı L = Dikmenin tutulu olmayan boyu = Panel genişliği i = Tam kat yüksekliğindeki panel bölmelerinin genişliği i M = Panel devrilme momenti n M = Dikme eksenel basınç dayanımı n P = Dikme eksenel basınç dayanımı n,çapraz P = Çapraz elemanın eksenel kuvvet hesap dayanımı net,çapraz P = Çapraz elemanın net enkesit hesap dayanımı nov P = Sacdan vida başını karakteristik çekip - çıkarma dayanımı not P = Sacdan vida ucunu karakteristik çekip çıkarma dayanımı ns P = Vidanın karakteristik kayma dayanımı ns1 P = Yan yatma sınır durumu için vidanın karakteristik kayma dayanımı ns2,3 P = Ezilme sınır durumları için vidanın karakteristik kayma dayanımı nt P = Vidanın karakteristik kurtulma dayanımı n,tasar ım P = Tasarıma esas eksenel kuvvet s P = Vida tasarım kayma dayanımı t P = Vida tasarım çekip - çıkarma dayanımı p = Birleşim elemanlarının ara dikmelerdeki aralığı Q = Hareketli yük R = Taşıyıcı sistem davranış katsayısı r = Dikme enkesitinin atalet yarıçapı p r = Profil iç büküm yarıçapı S = Kar yükü s = Birleşim elemanlarının kenar dikmelerdeki aralığı i , T T = Çekme kuvveti t = Sac et kalınlığı c t = Vida başı veya pul ile temasta olmayan sacın et kalınlığı dikme t = Dikme et kalınlığı 220 kaplama t = Kaplama malzemesi kalınlığı 1 t = Vida başı ile temas eden sacın et kalınlığı 2 t = Vida başı ile temas etmeyen sacın et kalınlığı d V = Duvara etkiyen toplam yatay yük c V = Panel kesme kuvveti kapasitesi c v = Birim boya ait karakteristik kayma dayanımı d v = Birim boya ait kayma talebi λ = Narinlik oranı φ = Dayanım katsayısı Ω = Güvenlik katsayısı 10.1. KAPSAM 10.1.1. Deprem etkisi altındaki, soğuk şekillendirilmiş profillerden oluşan tüm hafif çelik binaların taşıyıcı sistem elemanlarının boyutlandırılması ve birleşimlerinin düzenlenmesi, bu konuda yürürlükte olan ilgili standart ve yönetmeliklerle birlikte, öncelikle bu bölümde belirtilen kurallara göre yapılacaktır. 10.1.2. Bu bölümün kapsamı içindeki hafif çelik binaların yatay yük taşıyıcı sistemleri, kaplamalı panel sistemler ve çaprazlı panel sistemler olmak üzere iki şekilde oluşturulacaktı r. Yatay yük taşıyıcı sistemin hadde çelik elemanlar içermesi durumunda Bölüm 9 ’da verilen kurallara uyulacaktır. 10.1.3. Hafif çelik bina temelleri ile ilgili kurallar Bölüm 16 ’da verilmiştir. 10.2. GENEL KURALLAR 10.2.1. Hafif Çelik Bina Taşıyıcı Sistemlerinin Sınıflandırılması Hafif çelik binaların yatay yük taşıyıcı sistemleri, depreme karşı davranışları bakımından, 10.2.1.1 ve 10.2.1.2 ’de tanımlanan iki sınıfa ayrılmıştır.
Anahtar Kavramlar
- TBDY 2018
- burkulma
- deprem
- eksenel
- enkesit
- kesme
- kiriş
- kolon
- moment
- süneklik
- temel
- çelik
Sıkça Sorulan Sorular
TBDY 2018 Madde 9B.5.5 ne düzenliyor?
"KAYNAKLI ZAYIFLATILMIŞ KİRİŞ ENKESİTLİ KİRİŞ – KOLON BİRLEŞİMİ — 9B.5.5" başlıklı 9B.5.5 numaralı madde, TBDY 2018'in 9. bölümü (Çelik Binalar) altında yer alır ve Kiriş gövdesinin kolon başlığına birleşiminde aşağıdaki koşullara uyulacaktır. (a) Süneklik düzeyi yüksek çerçevelerde kiriş gövdesinin kolon başlığına bağlantısı, kaynak ulaşım delikleri arasında tam penetrasyonlu küt k…
TBDY 2018 Madde 9B.5.5 hangi tarihten itibaren yürürlükte?
Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (TBDY 2018), 18 Mart 2018 tarihli 30364 Mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmış ve 1 Ocak 2019 tarihinden itibaren yürürlüğe girmiştir. Madde 9B.5.5 bu yönetmeliğin bir hükmüdür ve aynı tarihte yürürlüğe girmiştir.
Madde 9B.5.5 hangi binaları kapsar?
TBDY 2018 hükümleri; yeni yapılacak binaların deprem etkisi altında tasarımı ile mevcut binaların değerlendirilmesi ve güçlendirme tasarımı için uygulanır. Betonarme, çelik, hafif çelik, yığma, ahşap ve kompozit binaları kapsar. 9. bölüm özelinde çelik binalar konusunu düzenler.
İlgili Kaynaklar
- TBDY 2018 Madde 9.1.1: KAPSAM — 9.1.1Deprem etkisi altındaki çelik bina taşıyıcı sistem elemanlarının boyutlandırılması ve birleşimlerinin düzenlenmesi, b…
- TBDY 2018 Madde 9.1.2: KAPSAM — 9.1.2Bu bölümün kapsamı içindeki çelik binaların yatay yük taşıyıcı sistemleri; sadece moment aktaran çelik çerçevelerden,…
- TBDY 2018 Madde 9.1.3: KAPSAM — 9.1.3Normal kat ve çat ı düzlemleri içinde oluşturulan ve yatay kuvvetlerin yatay yük taşıyıcı sistemlere aktarılmasını sa…