TBDY 2018 Madde 4C.2: Bu amaçla uygulanabilece k esnek derzler için örnek bir detaylandırma Şekil 4C.1 ’de verilmektedir

. Esnek derz, kolon/perde yüksekliği boyunca kolon/perde iç yüzlerine ve üst kiriş/döşeme alt yüzüne ankraj ile bağlanan bir C - profil ile sağlanmaktadır. Bu profil aynı zamanda deprem sırasında duvarın düzlem dışı hareketini de engellemektedir. Detayın uygulanmasında yangın, ısı, ses ve su yalıtımına ilişkin önlemler ayrıca alınmalıdır. Şekil 4C.1 70 BÖLÜM 5 – DEPREM ETKİSİ ALTINDA BİNALARIN ŞEKİLDEĞİŞTİRMEYE GÖRE DEĞERLENDİRME V E TASARIMI İÇİN HESAP ESASLARI 5.0. SİMGELER sh A = Enine donatı alanı (dikdörtgen kesit) [mm 2 ] os A = Enine donatının alanı (dairesel kesit) [mm 2 ] i a = Yatayda bir etriye kolu veya çiroz tarafından mesnetlenen boyuna donatıların eksenleri arasındaki uzaklık [mm] o b = Göbek betonunu sargılayan etriyelerin eksenleri arasında kalan kesit boyutu [mm] k b = Çekirdek boyutu (en dıştaki enine donatı eksenleri arasındaki uzaklık) [mm] D = D ise spiral/sargı donatısı eksenleri arasındaki uzaklık [mm] DTS = Deprem Tasarım Sınıfı DD-1 = 50 yılda aşılma olasılığı %2 (tekrarlanma periyodu 2475 yıl) olan deprem yer hareketi düzeyi DD-2 = 50 yılda aşılma olasılığı %10 (tekrarlanma periyodu 475 yıl) olan deprem yer hareketi düzeyi DD-3 = 50 yılda aşılma olasılığı %50 (tekrarlanma periyodu 72 yıl) olan deprem yer hareketi düzeyi DD-4 = 50 yılda aşılma olasılığı %68 (tekrarlanma periyodu 43 yıl) olan deprem yer hareketi düzeyi b d = Boyuna donatı çapı (çekmede ortalama) [m] d E = Doğrultu birleştirmesi uygulanmış tasarıma esas toplam deprem etkisi (H) d E = Doğrultu birleştirmesi uygulanmış tasarıma esas yatay deprem etkisi (Z) d E = D üşey deprem etkisi ( ) e EI = Yığılı plastik davranışına göre modellenen kolon, kiriş, ba kirişi veya perdenin etkin kesit rijitliği ce f = Betonun ortalama (beklenen) basınç dayanımı [MPa] ck f = Betonun karakteristik basınç dayanımı [MPa] e f = Taşıyıcı sistem için hesaplanan doğrusal (elastik) dayanım talebi y f = Taşıyıcı sistemin akma dayanımı ye f = Çeliğin ortalama (beklenen) akma dayanımı [MPa] yk f = Çeliğin karakteristik akma dayanımı [MPa] ywe f = Enine donatının ortalama (beklenen) akma dayanımı [MPa] G = Sabit yük etkisi h = Kesit yüksekliği [m] o h = Göbek betonunu sargılayan etriyelerin eksenleri arasında kalan kesit boyutu [mm] 71 I = Bina Önem Katsayısı p L = Plastik mafsal boyu [m] s L = Kesme açıklığı [m] y M = Etkin akma momenti [kNm] i m = i’inci katın toplam kütlesi [t] i m θ = i’inci katın kütle eylemsizlik momenti [tm 2 ] N = Binanın bodrum katlarının üstündeki üst bölüm ’deki toplam kat sayısı n = Hareketli yük katılım katsayısı y R = Akma Dayanımı Azaltma Katsayısı Q = Hareketli yük etkisi e Q = Etkin hareketli yük etkisi S = Kar yükü etkisi s = Sargı donatısı aralığı [m] DS S = Kısa periyot bölgesi için tanımlanan tasarım spektral ivme katsayısı se α = Sargı donatısı etkinlik katsayısı (GÖ) c ε = Göçmenin Önlenmesi performans düzeyi için izin verilen sargılı beton birim kısalması sınırı (KH) c ε = Kontrollü Hasar performans düzeyi için izin verilen sargılı beton birim kısalması sınırı (SH) c ε = Sınırlı Hasar performans düzeyi için izin verilen sargılı beton birim kısalması sınırı (GÖ) s ε = Göçmenin Önlenmesi performans düzeyi için izin verilen donatı çeliği birim şekildeğiştirmesi sınırı (KH) s ε = Kontrollü Hasar performans düzeyi için izin verilen donatı çeliği birim şekildeğiştirmesi sınırı (SH) s ε = Sınırlı Hasar performans düzeyi için izin verilen donatı çeliği birim şekildeğiştirmesi sınırı su ε = Maksimum dayanıma karşı gelen donatı birim uzaması y φ = Akma eğriliği [m -1 ] u φ = Göçme öncesi eğrilik [m -1 ] we ω = Etkin sargı donatısının mekanik donatı oranı sh ρ = Gözönüne alınan doğrultuda enine donatının hacimsel oranı sh,min ρ = İki yatay doğrultuda hacimsel enine donatı oranının küçük olanı y θ = Akma durumu için yerdeğiştirmiş eksen dönmesi [rad] 72 (KH) p θ = Kontrollü Hasar performans düzeyi için izin verilen plastik dönme sınırı [rad] (GÖ) p θ = Göçmenin Önlenmesi performans düzeyi için izin verilen plastik dönme sınırı [rad] (SH) p θ = Sınırlı Hasar p erformans düzeyi için izin verilen plastik dönme sınırı [rad] 5.1. ŞEKİLDEĞİŞTİRMEYE GÖRE DEĞERLENDİRM E VE TASARIM Y AKLAŞIMI 5.1.1. Tanım Deprem etkisi altında bina taşıyıcı sistemlerinin tasarımı için iki ana yaklaşımdan biri olan Şekildeğiştirmeye Göre Değerlendirme ve Tasarım (ŞGDT) yaklaşımında: (a) Mevcut veya daha önce ön tasarımı yapılmış taşıyıcı sistem elemanlarının doğrusal olmayan modelleme yaklaşımları ile uyumlu iç kuvvet – şekildeğiştirme bağıntıları belirlenir. (b) Öngörülen performans hedef(ler)i ile uyumlu olarak seçilen deprem yer hareket(ler)i altında, taşıyıcı sistemin statik veya zaman tanım alanında dinamik artımsal yöntemlerle hesabı yapılır, doğrusal olmayan sünek davranışa ilişkin şekildeğiştirme talepleri ile gevrek davranışa ili şkin dayanım talepleri elde edilir. (c) Elde edilen şekildeğiştirme ve iç kuvvet talepleri , öngörülen performans hedef(ler)i ile uyumlu olarak tanımlanan şekildeğiştirme ve dayanım kapasiteleri ile karşılaştırılır. ( d) Mevcut binalar için, şekildeğiştirme ve dayanım taleplerinin bunlara karşı gelen şekildeğiştirme ve dayanım kapasitelerinin altında olduğu veya onları aştığı gösterilerek şekildeğiştirmeye göre değerlendirme tamamlanır. (e) Yeni yapılacak veya güçlendirilecek mevcut binalar için şekildeğiştirme ve dayanım talepleri, bunlara karşı gelen şekildeğiştirme ve dayanım kapasitelerinin altında ise şekildeğiştirmeye göre tasarım tamamlanır. Aksi durumda eleman kesitleri değiştirilir ve hesap tekrarlanarak yeniden değerlendirme yapılır ve bu şekilde şekildeğiştirmeye göre tasarım sonuçlandırılır. 5.1.2. Kapsam