TBDY 2018 Madde 16D.6: Zemin güçlendirme yöntemleri yerine (veya ile birlikte) temel sistemin in değiştirilmesi (kazıklı veya baret temeller, ç

evre diyafram duvar, rijit bodrum temel tasarımı vb.) ve üstyapıda tasarım değişiklikleri yapılması yoluna da başvurulabilir. 374 BÖLÜM 17 – DÜZENLİ YERİNDE DÖKME BETONARME BİNALAR İÇİN BASİTLEŞTİRİLMİŞ TASARIM KURALLARI 17.0. SİMGELER Bu bölümde aşağıdaki simgelerin kullanıldığı boyutlu ifadelerde aksi belirtilmedikçe kuvvetler kiloNewton [kN], uzunluklar metre [m], alanlar metrekare [m 2 ] ve yayılı yükler kiloNewton / metrekare [kN/m 2 ] birimindedir. ci A = Gözönüne alınan kolonun enkesit alanı g A = Kolon veya perdenin enkesit alanı pt A = Bina taban alanı s A = Kiriş enkesitinde çekme etkisi altındaki eğilme donatısı alanı sg A = Kolon enkesiti için göz önüne alınan doğrultuda iç sıra boyuna donatıların alanlarının toplamı veya perde enkesiti için perde gövdesindeki boyuna donatı alanlarının toplamı sh A = Kolon orta bölgesinde s enine donatı aralığına karşı gelen yükseklik boyunca, tüm etriye kollarının ve çirozların enkesit alanı değerlerinin gözönüne alınan kolon enkesit genişliği ne ( b ) dik doğrultudaki izdüşümlerinin toplamı su A = Kolon enkesiti için göz önüne alınan doğrultuda en dış sıra boyuna donatıların alanlarının toplamı veya perde enkesiti için uç bölgelerindeki boyuna donatı alanlarının toplamı st A = Kolon enkesitinde toplam boyuna donatısı alanı sw A = Kiriş orta bölgesinde s enine donatı aralığına karşı gelen uzunluk boyunca, tüm etriye kollarının ve çirozların enkesit alanı değerlerinin toplamı a = Kolon orta bölgesinde etriye kollarının ve/veya çirozların arasındaki yatay uzaklık BKS = Bina Kullanım Sınıfı b = Kolon veya perdenin göz önüne alınan doğrultu için enkesit genişliği w b = Kiriş gövde genişliği veya perde kalınlığı DTS = Deprem Tasarım Sınıfı d = Kiriş, kolon veya perde enkesitinde basınç etkisi altındaki beton yüzeyinden çekme etkisi altındaki eğilme donatısının merkezine olan uzaklık ' d = Kiriş, kolon veya perde enkesitinde basınç etkisi altındaki beton yüzeyinden basınç etkisi altındaki eğilme donatısının merkezine olan uzaklık d E = Göz önüne alınan yatay doğrultuda tasarıma esas deprem etkisi (Z) d E = Düşey doğrultuda deprem etkisi x y , e e = x ve y doğrultularında kat kütle merkezi ve rijitlik merkezi arasındaki uzaklık i F = Binada i’nci kata etkiyen eşdeğer deprem yükü 375 j F = Binada j’nci kata etkiyen eşdeğer deprem yükü per,j F = Perdeye j’nci katta aktarılan yatay deprem kuvveti ck f = Betonun karakteristik basınç dayanımı cd f = Betonun tasarım basınç dayanımı yk f = Donatı çeliğinin karakteristik akma dayanımı yd f = Donatı çeliğinin tasarım akma dayanımı G = Sabit yük etkisi g = Göze alınan düşey taşıyıcı elemanın alan payına her bir katta etki eden veya kat geneline etki eden yük katsayılarıyla büyütülmemiş ortalama yayılı sabit yük [kN/m 2 ] H = Yatay zemin itkisi etkisi i H = Binanın i’nci katının temel üstünden ölçülen yüksekliği veya bodrum katta dört taraftan rijit bodrum perdeleriyle çevrili binanın i’nci katının zemin kat döşemesi üstünden itibaren ölçülen yüksekliği üstünden itibaren toplam kat adedi w H = Herhangi bir perdenin temel üstünden ölçülen toplam yüksekliği veya bodrum katta dört taraftan rijit bodrum perdeleriyle çevrili binada perdenin zemin kat döşemesi üstünden itibaren ölçülen toplam yüksekliği H  = Bina zemin kat yüksekliği h = Kolon veya perdenin göz önüne alınan doğrultu için enkesit yüksekliği i h = Binanın i’nci katının (i’nci kat döşemesi altındaki katın) kat yüksekliği I = Bina önem katsayısı i I = Zemin katta tek bir kolonun gözönüne alınan doğrultuda enkesit eylemsizlik momenti kol I = Göz önüne alınan doğrultuda kolon enkesitinin eylemsizlik momenti per I = Göz önüne alınan doğrultuda perde enkesitinin eylemsizlik momenti T k = Binanın burulma rijitliği x k = Perdenin x doğrultusundaki yatay rijitliği y k = Perdenin y doğrultusundaki yatay rijitliği kn  = Döşeme parçasının kısa doğrultusundaki kirişin serbest açıklığı n  = Kiriş serbest açıklığı w  = Perdenin kat planındaki uzunluğu br M = Kolon veya perde kesitleri için f cd ve f yd göz önüne alınarak hesaplanan dengeli duruma karşı gelen eğilme momenti 376 d M = Çözümlemeden elde edilen tasarıma esas eğilme momenti dev M = Binanın tabanında oluşan toplam devrilme momenti i M = Binanın i’nci katında oluşan toplam devrilme momenti kir M = Herhangi bir kiriş kesitinde düşey yüklerden dolayı oluşan eğilme momenti kir,i M = Binanın i’nci katındaki herhangi bir kiriş kesitinde deprem etkilerinden dolayı oluşan eğilme momenti kol M = Herhangi bir kolon kesitinde düşey yüklerden dolayı oluşan eğilme momenti kol,i M = Binanın i’nci katındaki herhangi bir kolon kesitinde deprem etkilerinden dolayı oluşan eğilme momenti p M = Kolon veya kiriş kesitleri için f ck , f yk ve çeliğin dayanım artışı göz önüne alınarak hesaplanan moment dayanımı pa M = Kolonun serbest yüksekliğinin alt ucunda f ck , f yk ve çeliğin dayanım artışı göz önüne alınarak hesaplanan moment dayanımı pü M = Kolonun serbest yüksekliğinin üst ucunda f ck , f yk ve çeliğin dayanım artışı göz önüne alınarak hesaplanan moment dayanımı pi M = Kirişin i ucundaki kolon veya perde yüzünde f ck , f yk ve çeliğin dayanım artışı göz önüne alınarak hesaplanan pozitif veya negatif moment dayanımı pj M = Kirişin j ucundaki kolon veya perde yüzünde f ck , f yk ve çeliğin dayanım artışı göz önüne alınarak hesaplanan pozitif veya negatif moment dayanımı per M = Herhangi bir perdede düşey yüklerden dolayı oluşan eğilme momenti per,dev M = Herhangi bir perdenin tabanında deprem etkilerinden dolayı oluşan eğilme momenti per,i M = Binanın i’nci katındaki herhangi bir perdede deprem etkilerinden dolayı oluşan eğilme momenti r M = Kolon, kiriş veya perde kesitleri için f cd ve f yd göz önüne alınarak hesaplanan taşıma gücü momenti ri M = Kirişin i ucundaki kolon veya perde yüzünde f cd ve f yd göz önüne alınarak hesaplanan pozitif veya negatif taşıma gücü momenti rj M = Kirişin j ucundaki kolon veya perde yüzünde f cd ve f yd göz önüne alınarak hesaplanan pozitif veya negatif taşıma gücü momenti ra M = Kolon serbest yüksekliğinin üst ucunda taşıma gücü momenti rü M = Kolon serbest yüksekliğinin alt ucunda taşıma gücü momenti m = Döşeme parçası için uzun kenar / kısa kenar oranı 377 N = Binanın temel üstünden itibaren toplam kat sayısı veya bodrum katta dört taraftan rijit bodrum perdeleriyle çevrili binada zemin kat döşemesi üstünden itibaren toplam kat sayısı. br N = Kolon veya perde kesitleri için f cd ve f yd göz önüne alınarak hesaplanan dengeli duruma karşı gelen basınç kuvveti d N = Çözümlemeden elde edilen tasarıma esas eksenel kuvvet tr N = Kolon veya perde kesitleri için f yd göz önüne alınarak hesaplanan eksenel çekme dayanımı 0r N = Kolon veya perde kesitleri için f cd ve f yd göz önüne alınarak hesaplanan ekse nel basınç dayanımı n = Hareketli yük katılım katsayısı iç n = Binada göz önüne alınan doğrultudaki iç kolon sayısı d ış n = Binada göz önüne alınan doğrultudaki dış kolon sayısı p = Kata etki eden yayılı sabit ve hareketli yüklerin toplamı ( g + q ) Q = Hareketli yük etkisi q = Göze alınan düşey taşıyıcı elemanın alan payına her bir katta etki eden veya kat geneline etki eden yük katsayılarıyla büyütülmemiş ortalama yayılı hareketli yük [kN/m 2 ] a R = Deprem yükü azaltma katsayısı S = Kar yükü etkisi DS S = Kısa periyot tasarım spektral ivme katsayısı [boyutsuz] s = Kolon veya kiriş orta bölgesinde enine donatı ve çiroz aralığı i T = Binanın i’nci katında oluşan toplam burulma momenti kat,j T = Binada j’nci kata etkiyen burulma momenti t T = Binanın tabanında oluşan toplam burulma momenti dy V = Basit kiriş kesme kuvveti e V = Kolon, kiriş ve perdeler için tasarıma esas kesme kuvveti i V = Binanın i’nci katında oluşan kat kesme kuvveti kir V = Herhangi bir kiriş kesitinde düşey yüklerden dolayı oluşan kesme kuvveti kol,i V = Binanın i’nci katındaki herhangi bir kolonda deprem etkilerinden dolayı oluşan kesme kuvveti per,i V = Binanın i’nci katındaki herhangi bir perdede deprem etkilerinden dolayı oluşan kesme kuvveti t V = Binaya etkiyen toplam eşdeğer deprem yükü (taban kesme kuvveti) 378 W = Binanın, hareketli yük katılım katsayısı kullanılarak bulunan toplam ağırlığı w = Döşemeden herhangi bir kirişe aktarılan düzgün yayılı (çizgisel) düşey yük i w = Binanın i’nci katının, hareketli yük katılım katsayısı kullanılarak hesaplanan ağırlığı x = Herhangi bir perdenin enkesit geom etrik merkezinin referans noktasından x doğrultusundaki uzaklığı y = Herhangi bir perdenin enkesit geometrik merkezinin referans noktasından y doğrultusundaki uzaklığı x = Kat rijitlik merkezinin referans noktasından x doğrultusundaki uzaklığı y = Kat rijitlik merkezinin referans noktasından y doğrultusundaki uzaklığı ρ = Kiriş üst veya alt boyuna donatı oranı sh ρ = Kolon orta bölgesinde enine donatı oranı t ρ = Kolon toplam boyuna donatı oranı w ρ = Kiriş orta bölgesinde enine donatı oranı T,i V ∆ = Binanın i’nci katındaki herhangi bir perdede kattaki burulma etkilerinden dolayı oluşan ek kesme kuvveti ci A ∑ = Zemin katta kolon enkesit alanlarının toplamı pi A ∑ = Bina kat alanlarının toplamı wi A ∑ = Gözönüne alınan doğrultuda çalışan perde veya perde kolu enkesit alanlarının toplamı 0i A ∑ = Gözönüne alınan kolon için tüm katlar boyunca biriken alan paylarının toplamı 2 i ( / H ) ∑ i I = Zemin katta göze alınan doğrultuda (kolon enkesit eylemsizlik momenti / kat yüksekliği 2 ) değerlerinin toplamı kol,i V ∑ = Binanın i’nci katındaki kolonlarda deprem etkilerinden dolayı oluşan kesme kuvvetlerinin toplamı 17.1. KAPSAM