Ana içeriğe geç
ToplulukSoru sor

Rehber

İskân (Yapı Kullanma İzni) Nedir, Nasıl Alınır? 5 Yıl Kuralı

İskân belgesi nedir, nasıl alınır? İmar Kanunu ve Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'ne göre yapı kullanma izni başvurusu, belgeler ve süreler.

Nasıl kontrol edildi?Yapıdan Editör Ekibi · Yönetmelik/kaynak kontrolü · Editoryal kaynak kontrolü kaydı var · Son kontrol: 4 Kas 2026
Hazırlayan
Yapıdan Editör Ekibi
Teknik/Editoryal kontrol
Yönetmelik/kaynak kontrolü
Son kontrol tarihi
4 Kas 2026
İçerik sürümü
1.0
Kaynak durumu
Editoryal kaynak kontrolü kaydı var

Sorumluluk/kapsam: Bu içerik genel bilgilendirme ve editoryal kaynak kontrolü amacıyla hazırlanır; proje, saha veya uygulama kararı için yetkili mühendis/kurum değerlendirmesinin yerine geçmez.

Hızlı cevap

İskân, resmî adıyla yapı kullanma izni, yapı tamamlandığında kullanılabilmesi için yapı ruhsatını veren idareden (belediye ya da valilik) alınan izindir (3194 sayılı İmar Kanunu Madde 30, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği Madde 64). Başvuruda dilekçe ya da idarenin formu, fenni mesul veya yapı denetim kuruluşu raporu, enerji kimlik belgesi ve yapının fotoğrafları istenir (Madde 65).

Ayrıntılı yanıtı göster

Yapı mevzuata uygunsa belge 30 gün içinde düzenlenir. İzin 5 yıllık ruhsat süresi içinde alınmalıdır.

İskân nedir?

Günlük dilde iskân ya da iskân belgesi denilen belgenin resmî adı yapı kullanma izin belgesidir. 3194 sayılı İmar Kanunu Madde 30'a göre yapı tamamen bittiğinde tamamının, kısmen kullanılabilecek kısımları bittiğinde de bu kısımların kullanılabilmesi için inşaat ruhsatını veren idareden izin alınması zorunludur.

Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği (PAİY) Madde 64(1) aynı kuralı tekrarlar. İzin mal sahibinin başvurusu üzerine verilir. İdare yapının ruhsat ve eklerine, fen ve sağlık kurallarına uygun tamamlanıp tamamlanmadığını belirler (Madde 64(3)).

Yapının tamamlanma tarihi, yapı kullanma izninin verildiği tarihtir (İmar Kanunu Madde 31; PAİY Madde 64(6)).

Üç aşama: onaylı projeyle yapı ruhsatı, inşaat ve denetim, tamamlanan binaya yapı kullanma izni
Şekil 1 — Yapı ruhsatından yapı kullanma iznine (iskân) süreç. Yapay zekâ ile üretilmiş ölçeksiz kavramsal çizimdir.

Süreç adım adım

Tüm sütunlar için yana kaydırın →
Tablo 1 — Adım / İş / Süre / koşul
AdımİşSüre / koşulDayanak
1Yapı ruhsatına ve eki projelere uygun tamamlanırRuhsat süresi içindeİmar Kanunu Madde 29
2Fenni mesul veya yapı denetim kuruluşu uygunluk raporunu hazırlar—PAİY Madde 64(1), 65(1)
3Enerji kimlik belgesi düzenlenirYetki belgeli mimar, mühendis veya kuruluşPAİY Madde 64(1)
4Mal sahibi ruhsatı veren idareye başvururDilekçe ya da idarenin matbu formuPAİY Madde 65(1)
5İdare dosyada ve yapı yerinde inceleme yaparAyrı başvuru gerekmezPAİY Madde 64(3)
6Belge düzenlenirYapı uygunsa 30 gün içindePAİY Madde 64(4)

Belgenin birer örneği mal sahibine, müteahhide ve fenni mesullere verilir (Madde 64(4)).

Başvuruda hangi belgeler istenir?

PAİY Madde 65(1) listeyi sınırlar. İdare şunların dışında belge istemez:

  1. Başvuru dilekçesi ya da idarenin hazırladığı matbu form,
  2. Yapının ruhsat ve eklerine uygun yapıldığını, uygun malzeme kullanıldığını ve kullanımında fen ve sağlık bakımından sakınca olmadığını gösteren fenni mesul veya yapı denetim kuruluşu raporları,
  3. Enerji kimlik belgesi,
  4. Yapının fotoğrafları.

İdarede zaten bulunan, kurum kayıtlarına daha önce aktarılmış ya da başka idarelerin elektronik ortamda paylaştığı belgeler yeniden istenmez (Madde 65(2) ve (3)). Numarataj ve kanal bağlantısı bilgisi başvuru sahibinden istenmez; ilgili birim bu bilgiyi idareye elektronik ortamda verir (Madde 65(5) ve (6)).

İdare ayrıca anten ve haberleşme tesisatının çoklu sisteme uygunluğunu, atık ayrıştırma bacasını, ticari binalarda tabela yerini, sitelerde gri su toplama havuzu ve dış güvenlik kamerası tesisatı gibi önlemleri denetler (Madde 64(2)). Bu kalemler tamamlanmadan başvurmak süreci uzatır.

Kısmi yapı kullanma izni

Yapının bir kısmı tamamlandıysa yalnız o kısım için izin alınabilir. Bunun şartı, bu bölümlere hizmet veren ortak kullanım alanlarının tamamlanmış ve kullanılabilir olması ve yapıda mevzuata aykırılık bulunmamasıdır (Madde 64(5)). Kısmi izin alan bölümler elektrik, su ve benzeri hizmetlerden yararlandırılır (Madde 64(7)).

5 yıl kuralı: süre içinde iskân alınmazsa

Tüm sütunlar için yana kaydırın →
Tablo 2 — Kural / Dayanak
KuralDayanak
Yapıya başlama süresi ruhsat tarihinden itibaren 2 yıldır. Başlama süresiyle birlikte 5 yıl içinde bitirilmeyen yapının ruhsatı hükümsüz sayılır.İmar Kanunu Madde 29
Yapı kullanma izni 5 yıllık ruhsat süresi içinde düzenlenmelidir.PAİY Madde 64(6)
Süre içinde tamamlanmayan ve ruhsatı yenilenmeyen yapı ruhsatsız yapı sayılır.PAİY Madde 54(2)
Süre içinde başvurulursa ruhsat, ilk ruhsat tarihindeki plan ve mevzuata göre 5 yıl uzatılarak yenilenir. Süreye bağlı yenileme en çok iki kez yapılır.PAİY Madde 54(3)
Ruhsata uygun tamamlandığı hâlde yalnız izin alınmadığı için ruhsatı hükümsüz kalan yapıya, denetim raporu ve idarenin incelemesiyle yeniden ruhsat alınmadan yapı kullanma izni verilir.PAİY Madde 54(7)

Yani yapı projesine uygun bittiyse süre geçmesi tek başına iskânı imkânsız kılmaz. Ancak aykırılık varsa ruhsatsız yapı hükümleri devreye girer.

İskân alınmazsa ne olur?

  • Yapı elektrik, su ve kanalizasyon hizmetlerinden yararlandırılmaz (İmar Kanunu Madde 31). Yönetmelik haberleşme ve benzeri hizmetleri de sayar ve hizmeti veren idareyi sorumlu tutar (Madde 64(7)).
  • Yapının tamamlanma tarihi oluşmaz; bu tarih iskân tarihidir.
  • İzin, yapı sahibini Kanuna, ruhsata ve eklerine aykırılıktan doğan sorumluluktan ve vergi, resim ve harç yükümlülüklerinden kurtarmaz (İmar Kanunu Madde 30).

Sık yapılan hatalar

  • Raporları sona bırakmak. Fenni mesul veya yapı denetim raporu ve enerji kimlik belgesi başvurunun zorunlu parçasıdır. Bu belgeler yapı bitmeden planlanmalıdır.
  • Ortak alanları bitirmeden kısmi izin istemek. Kısmi izin için ortak kullanım alanlarının tamamlanmış olması şarttır.
  • Ruhsat süresini izlememek. Süre dolmadan yenileme başvurusu yapılırsa ruhsat ilk tarihteki mevzuata göre uzatılır.

İlgili sayfalar

Kaynaklar ve Kontrol Kapsamı

  • 3194 sayılı İmar Kanunu: Madde 29 (ruhsat süresi), Madde 30 (yapı kullanma izni), Madde 31 (kullanma izni alınmamış yapılar).
  • Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği (1 Temmuz 2026 değişiklikleri işlenmiş metin): Madde 54(2), (3), (7); Madde 64(1)–(7); Madde 65(1)–(6).

Kontrol tarihi: 4 Kasım 2026. Kapsam yukarıdaki maddelerdir. Kat irtifakının kat mülkiyetine çevrilmesi, vergi ve SGK işlemleri bu yazının kapsamı dışındadır. Başvuru ayrıntıları için ruhsatı veren idare esas alınır.

İskân (Yapı Kullanma İzni) Nedir, Nasıl Alınır? 5 Yıl Kuralı — Sıkça Sorulan Sorular

İskân belgesi nereden alınır?

Yapı ruhsatını veren idareden, yani ruhsatı hangi belediye ya da valilik verdiyse oradan alınır (3194 sayılı İmar Kanunu Madde 30). Başvuruyu mal sahibi yapar (Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği Madde 64(1)).

İskân kaç günde çıkar?

Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği Madde 64(4)'e göre yapı mevzuata uygunsa yapı kullanma izin belgesi 30 gün içinde düzenlenir. Eksik varsa giderilmesi istenir; eksik tamamlandıktan sonra aynı süreç yeniden işler. İmar Kanunu Madde 30'a göre idare başvuruyu en geç 30 günde sonuçlandırmazsa, sürenin sonunda izin verilmiş sayılır.

5 yıl içinde iskân alınmazsa ne olur?

Yapı kullanma izni 5 yıllık ruhsat süresi içinde alınmalıdır (Madde 64(6)). Süre içinde tamamlanmayan ve ruhsatı yenilenmeyen yapı ruhsatsız sayılır (Madde 54(2)). Yapı ruhsata uygun tamamlanmış ama yalnız izin alınmadığı için ruhsatı hükümsüz kalmışsa, fenni mesul veya yapı denetim kuruluşunun denetim raporu ve idarenin dosya ile yerinde incelemesi koşuluyla yeniden ruhsat alınmadan yapı kullanma izni verilir (Madde 54(7)).

İskânsız binaya elektrik ve su bağlanır mı?

Hayır. Kullanma izni verilmeyen ve alınmayan yapılar izin alınıncaya kadar elektrik, su ve kanalizasyon hizmetlerinden yararlandırılmaz (İmar Kanunu Madde 31). Yönetmelik Madde 64(7) haberleşme ve benzeri hizmetleri de sayar. Kısmi izin alan bölümler bu hizmetlerden yararlanır.

Kaynak seçimi, standart atıfları ve güncelleme yaklaşımı için Yapıdan Kaynak Politikası’nı inceleyin.