Bina Yangın Güvenliği — 1 Temmuz 2025 Değişikliği ve Uyum Süreci
Türkiye'de bina yangın güvenliğinin temel düzenleyicisi Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik (BYKHY)'tir. 1 Temmuz 2025 tarihli Resmi Gazete'de (sayı 32943) yayımlanan değişiklik, mevcut binaların uyum sürecine net bir tarih getirmiştir. Bu rehber, yapı sahipleri ve yapı denetim profesyonelleri için değişikliği ve genel uyum çerçevesini açıklar.
Not: Bu rehber genel bilgi amaçlıdır. Her binaya özgü yangın güvenliği projesinin, BYKHY ve ilgili TS EN standartlarına göre yetkili mühendis tarafından hazırlanarak ruhsat vermeye yetkili idare onayına sunulması genel bir yaklaşımdır. Teknik sayısal değerler (kaçış mesafesi, kompartıman alanı, duman tahliye debisi) projeye özgü hesaplanır.
Bina Yangın Güvenliği Uyum sürecinin adım adım akış diyagramı (BYKHY 2025).
1. Geçici Madde 4 — Mevcut Binalar İçin Net Tarih
1 Temmuz 2025 değişikliğinin merkezindeki düzenleme, yönetmeliğe eklenen Geçici Madde 4'tür:
"Mevcut binaların malzeme temini için süreç gerektiren eksiklikleri 31/12/2025 tarihine kadar yerine getirilir."
Bu hükmün önemli yönleri:
- Hedef kitle: Mevcut binalar (yeni yapılar zaten ruhsat aşamasında yönetmeliğe uymak zorundadır).
- Kapsam: Malzeme temini süreç gerektiren eksiklikler — örneğin yangın güvenlik ekipmanlarının tedariki, sistem kurulumu gibi zamana ihtiyaç duyan kalemler.
- Son tarih: 31 Aralık 2025.
- Denetim: Eksikliklerin giderilip giderilmediği ruhsat vermeye yetkili idareler (belediye / il özel idaresi) tarafından denetlenir.
2. Uyum Sürecinde Sorumluluk Zinciri
| Aktör | Sorumluluk |
|---|---|
| Bina sahibi / yönetimi | Eksikliklerin giderilmesi, malzeme tedariki, sistem kurulumu |
| Yetkili mühendis | Yangın güvenliği projesinin BYKHY uygunluğu |
| Yapı denetim firması | Yeni yapılarda yönetmelik uygunluk kontrolü |
| Ruhsat vermeye yetkili idare | Uygunluk denetimi, son tarih takibi |
3. Genel Uyum Kontrol Listesi
Aşağıdaki kontrol listesi, BYKHY kapsamında tipik olarak değerlendirilen başlıkları içerir. Her başlığın detayı ve sayısal kriteri binaya özgü projede belirlenir.
Kaçış ve Tahliye
- Yangın kaçış yolları ve merdivenleri tanımlı ve erişilebilir mi?
- Acil çıkış kapıları yönetmeliğe uygun açılış yönünde mi?
- Acil aydınlatma ve yönlendirme işaretlemeleri mevcut mu?
- Kaçış yolu işaretleri görünür ve standart mı?
Yangın Algılama ve Uyarı
- Yangın algılama sistemi (duman/ısı dedektörleri) kurulu ve test edilmiş mi?
- Yangın alarm sistemi çalışır durumda mı?
- Sesli/görsel uyarı cihazları yeterli kapsama sahip mi?
Söndürme Sistemleri
- Yangın dolapları ve hortumları yerinde ve bakımlı mı?
- Yangın hidrant erişimi sağlanmış mı?
- Taşınabilir yangın söndürücüler uygun tip ve sayıda mı?
- Sprinkler / sabit söndürme sistemi (gerekliyse) çalışır mı?
Yapısal ve Pasif Korunma
- Yangın kompartımanları (yangın bölmeleri) bütünlüğü korunuyor mu?
- Taşıyıcı elemanların yangın dayanımı (yapısal yangın koruması) projeye uygun mu?
- Duman tahliye sistemi tasarımı yapılmış mı?
- Yangın geçişleri (kablo/boru penetrasyonları) sızdırmaz mı?
Yapısal yangın koruması notu: Çelik ve betonarme taşıyıcı sistemlerin yangın altında davranışı; çelik yapı, betonarme yapı ve genel yangın etkileri için ilgili yapısal yangın tasarımı standartları kapsamında değerlendirilir. Bu hesap projeye özgüdür ve yetkili mühendis tarafından yapılmalıdır. Yapıdan bu standartların kesin sayısal kriterlerini içermez; ilgili standart metinleri esas alınmalıdır.
4. Yeni Yapılar İçin Süreç
Yeni inşa edilecek binalarda yangın güvenliği, ruhsat aşamasında yönetmeliğe uygun projeyle sağlanır:
- Mimari + yangın güvenliği projesinin BYKHY'ye göre hazırlanması
- Yapı denetim firması tarafından uygunluk kontrolü
- İtfaiye / yetkili idare onayı
- Uygulama ve kabul aşaması denetimleri
Sonuç
1 Temmuz 2025 değişikliği, mevcut binaların yangın güvenliği eksikliklerine 31 Aralık 2025 son tarihini getirerek uyum sürecini netleştirmiştir. Yapı sahipleri için öncelik, malzeme temini gerektiren eksikliklerin tedarik ve kurulum süreçlerini bu tarihe yetiştirmektir. Her bina için yangın güvenliği projesinin BYKHY ve ilgili TS EN standartlarına göre yetkili mühendisçe hazırlanarak ruhsat vermeye yetkili idare onayına sunulması genel bir yaklaşımdır.
Kaynaklar
- BYKHY — Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik: Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- BYKHY Değişiklik — 1 Temmuz 2025, Resmi Gazete 32943, Geçici Madde 4: Resmî Gazete (resmigazete.gov.tr)