Keşif Birim Fiyat Hesaplama

Keşif birim fiyat hesabı, bir imalatın metrajının (miktarının) o imalata ait birim fiyat ile çarpılmasına dayanır: Kalem Maliyeti = Metraj × Birim Fiyat. Projedeki tüm imalat kalemleri için bu çarpım tek tek yapılıp toplandığında işin temel keşif bedeli bulunur: Toplam Keşif = Σ(Metraj_i × Birim Fiyat_i). Bu araçta tek kalem üzerinden gidilir; temel maliyet = metraj × birim fiyat, ardından müteahhit kârı (ve genel gider) oranı eklenir, en son KDV uygulanır. Yani: Temel = Metraj × BF, Kâr = Temel × (k/100), Kârlı Maliyet = Temel + Kâr, KDV Tutarı = Kârlı Maliyet × (KDV/100), KDV Dahil Toplam = Kârlı Maliyet + KDV Tutarı. Birim fiyatın kaynağı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın her yıl yayımladığı İnşaat ve Tesisat Birim Fiyat Listesi ile bunlara esas teşkil eden Birim Fiyat Analizleridir (poz analizleri). Resmî yöntemde bir pozun birim fiyatı tek bir hazır rakam değil; analiz tablosunda her imalatın içine giren malzeme miktarları rayiç (piyasa) fiyatlarıyla, işçilik miktarları işçilik rayiçleriyle, ayrıca varsa nakliye ve makine kalemleri ile çarpılıp toplanarak elde edilir. Bu doğrudan maliyet toplamına Bakanlığın belirlediği müteahhit kârı ve genel giderler yüzdesi (uygulamada genellikle %25 mertebesinde) eklenerek pozun keşif birim fiyatı oluşturulur. Dolayısıyla bu araçtaki birim fiyat alanı, ya BF listesinden hazır okunan poz birim fiyatını ya da analizle hesaplanmış değeri temsil eder. Önemli sadeleştirme uyarısı: Bu hesaplayıcı, ÇŞB birim fiyat analizinin (malzeme rayici + işçilik + nakliye + makine kalemlerinin pozun içindeki miktarlarla ayrı ayrı çarpılıp toplanması) tam tablosunu çalıştırmaz; sadece tek bir birim fiyatı metraj ile çarpar ve üzerine kâr/KDV ekler. Gerçek bir kamu keşfinde her poz için ayrı analiz satırı, ayrı rayiç tarihi ve ihale tarihindeki güncel BF yılı esas alınır; nakliye formülleri (taşıma mesafesi ve birim ağırlığa bağlı), şantiye genel giderleri ve poz tarifindeki kapsam (fire, kalıp, demir dahil/hariç durumu) ayrıca dikkate alınır. Kamu İhale Kanunu (4734) kapsamındaki yaklaşık maliyet ve hakediş hesaplarında bu araç ön/kaba tahmin için kullanılmalı; bağlayıcı keşif için ilgili yılın resmî BF kitabı ve poz analizleri esas alınmalıdır. KDV tarafında 2026 itibarıyla yapı malzemesi ve müteahhitlik hizmetleri genel oran (%20) ile vergilendirilir; konut tesliminde ise oran konut tipine göre değişir (sosyal/küçük konutlarda indirimli, lüks konutta genel oran). Bu nedenle KDV oranı sabit alınmamalı, işin niteliğine göre seçilmelidir.