MYK belgesi, yetkili belgelendirme kuruluşlarının mesleki sınavlarda başarılı olan kişilere verdiği mesleki yeterlilik belgesidir. İnşaatta belgenin gerekip gerekmediğini, yapılan mesleğin zorunluluk tebliğindeki karşılığı ve kişinin istisna kapsamındaki belgeleri belirler. Başvuru ilgili meslekte yetkili kuruluşa yapılır; belgenin süresi ve yenileme şartları ilgili ulusal yeterlilikten kontrol edilir. Bu çerçevenin dayanakları aşağıda açıklanmıştır.
MYK, Mesleki Yeterlilik Kurumunun kısaltmasıdır. Mesleki Yeterlilik Kurumu Sınav, Ölçme, Değerlendirme ve Belgelendirme Yönetmeliği, belgeyi yetkilendirilmiş kuruluşların sınavlarda başarılı olanlara verdiği belge olarak tanımlar (Madde 3(1)(i), (l)). Belgelendirme kararı alınan kişi için belge düzenlenir (Madde 24(1)).
İnşaatta belge zorunluluğunun kanuni dayanağı 5544 sayılı Kanun Ek Madde 1(1) hükmüdür. Bu hüküm, tehlikeli ve çok tehlikeli işlerden olup standardı yayımlanan ve Bakanlığın tebliğlerinde belirtilen meslekleri esas alır. Dolayısıyla yalnızca şantiyede çalışıyor olmak, meslek ve istisna kontrolünün yerini tutmaz.
İnşaatta hangi mesleklerde MYK belgesi zorunlu?
Aşağıdaki tablo, 25 Mayıs 2015 tarihli Meslekî Yeterlilik Kurumu Meslekî Yeterlilik Belgesi Zorunluluğu Getirilen Mesleklere İlişkin Tebliğ (Sıra No: 2015/1) ekinden seçilen inşaat mesleklerini gösterir. Tablo bütün tebliğlerin birleşik ve eksiksiz listesi değildir. Sonraki tebliğlerle eklenen meslekler için MYK'nin zorunlu meslek sorgusunu kullanın.
| İnşaat mesleği | Zorunluluk tebliği |
|---|---|
| Ahşap kalıpçı | 2015/1, ek liste |
| Alçı levha uygulayıcısı | 2015/1, ek liste |
| Alçı sıva uygulayıcısı | 2015/1, ek liste |
| Bacacı | 2015/1, ek liste |
| Betonarme demircisi | 2015/1, ek liste |
| Betoncu | 2015/1, ek liste |
| Duvarcı | 2015/1, ek liste |
| Isı yalıtımcısı | 2015/1, ek liste |
| İnşaat boyacısı | 2015/1, ek liste |
| İskele kurulum elemanı | 2015/1, ek liste |
| Panel kalıpçı | 2015/1, ek liste |
| Seramik karo kaplamacısı | 2015/1, ek liste |
| Ses yalıtımcısı | 2015/1, ek liste |
| Sıvacı | 2015/1, ek liste |
| Su yalıtımcısı | 2015/1, ek liste |
| Tünel kalıpçısı | 2015/1, ek liste |
| Yangın yalıtımcısı | 2015/1, ek liste |
Tebliğ Madde 3(1), belge zorunluluğunu yayım tarihinden on iki ay sonra uygulanacak şekilde düzenler. MYK'nin resmî açıklaması, bu tebliğdeki meslekler için başlangıcı 26 Mayıs 2016 olarak belirtir. Madde 3(2)'deki ustalık belgesi ve diploma istisnası ayrıca değerlendirilir.
Tabloda bulunmayan bir mesleği doğrudan kapsam dışında kabul etmeyin. MYK zorunlu yeterlilikler sorgusundan mesleği kontrol edin. Sahadaki uygulama hazırlığı için kalıp ve iskele güvenliği kontrol listesini de kullanabilirsiniz.
MYK belgesi nasıl alınır?
MYK'nin “MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi Nasıl Alınır?” açıklamasına göre süreç şöyledir:
- Mesleği belirleyin. Belge almak istediğiniz mesleğin ulusal yeterliliğini ve bu yeterlilikte yetkilendirilmiş kuruluş bulunup bulunmadığını kontrol edin.
- Yetkili kuruluşu seçin. MYK yetkilendirilmiş kuruluşlar arama modülünde ilgili yeterlilik için arama yapın.
- Başvuruyu kuruluşa yapın. Sınav ve belgelendirme sürecini yetkilendirilmiş belgelendirme kuruluşu yürütür.
- Sınavlara katılın. İlgili ulusal yeterliliğe göre teorik ve performansa dayalı sınavlarda başarılı olun.
- Belgelendirme sonucunu alın. Başarılı aday için mesleki yeterlilik belgesi düzenlenir; yönetmelikteki belgelendirme kararı hükmü Madde 24(1)'dedir.
MYK belgesi kaç yıl geçerli ve nasıl yenilenir?
Geçerlilik süresini mesleğin ulusal yeterliliğinden kontrol edin. Yönetmelik Madde 27(1), geçerlilik süresi, gözetim ve yenileme şartlarını ilgili ulusal yeterliliğe bırakır. Bu nedenle bütün inşaat mesleklerine aynı yıl sayısını uygulamayın.
MYK'nin Belge Gözetim ve Yenileme Usul ve Esasları Madde 5(1)'e göre, ulusal yeterlilikte aksi belirtilmedikçe yenileme çalışma kanıtlarının değerlendirilmesiyle veya sınavla yapılır. Ulusal yeterlilikte farklı yöntem ya da ilave kanıt varsa bunlar da dikkate alınır. Başvurudan önce yetkili kuruluştan belgenize uygun yenileme yöntemini öğrenin.
MYK belgesi olmadan şantiyede çalışılır mı?
5544 sayılı Kanun Ek Madde 1(1), zorunluluk kapsamındaki mesleklerde belge şartı sağlanmadan çalıştırmayı yasaklar; aynı fıkradaki istisnalar saklıdır. İşveren açısından kontrol, kişinin belgesiyle fiilen yapacağı işin eşleştirilmesiyle başlamalıdır. Belge üzerindeki meslek ve geçerlilik bilgisini işe göre kontrol edin.
Ayrıca 6331 sayılı Kanun Madde 17(3), mesleki eğitim zorunluluğu bulunan tehlikeli ve çok tehlikeli işlerde, işe ilişkin mesleki eğitimini belgeleyemeyenlerin çalıştırılamayacağını düzenler. Aynı maddenin ilk fıkrası, çalışanların iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerini sağlama görevini işverene verir. MYK belge kontrolünü şantiyede iş güvenliği yönetimi içindeki eğitim ve görevlendirme kontrolleriyle birlikte yürütün.
Şantiye şefinin görev çerçevesini ayrıca şantiye şefliği yönetmeliği rehberinden inceleyebilirsiniz.
MYK belgesi ile ustalık belgesi aynı mı?
Ustalık belgesi için düzenlenen istisna, belgelerin her işte birbirinin yerine geçtiği anlamına gelmez. 5544 sayılı Kanun Ek Madde 1(1) ve 2015/1 sayılı Tebliğ Madde 3(2); 3308 sayılı Kanuna göre ustalık belgesi alanları ve belirtilen mesleki eğitim kurumlarından mezun olanları kapsar. İstisnanın uygulanması için kişinin diploma veya ustalık belgesinde belirtilen bölüm, alan ve dalda çalıştırılması gerekir.
İlgili sayfalar
- Şantiye şefliği yönetmeliği rehberi
- Şantiyede iş güvenliği yönetimi
- Kalıp ve iskele güvenliği kontrol listesi
Kaynaklar
- 5544 sayılı Kanun Ek Madde 1(1): MYK'nin yayımladığı hüküm. Belge zorunluluğu ve ustalık belgesi/diploma istisnası.
- Mesleki Yeterlilik Kurumu Sınav, Ölçme, Değerlendirme ve Belgelendirme Yönetmeliği: Madde 3(1)(i), (l), Madde 24(1), Madde 27(1). Madde 38(1), eski Mesleki Yeterlilik, Sınav ve Belgelendirme Yönetmeliğini yürürlükten kaldırır.
- 25 Mayıs 2015 tarihli, 2015/1 sayılı Tebliğ: Madde 3(1)–(2). Tebliğ eki meslek listesi: Resmî Gazete eki.
- MYK'nin zorunluluğun başlangıcına ilişkin açıklaması: 2015/1 sayılı Tebliğ için başlangıç tarihi.
- MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi Nasıl Alınır?: kuruluş arama, başvuru ve sınav süreci; madde numarası olmayan resmî açıklama. MYK çalışan ve işveren açıklamaları: zorunlu meslekler sorgusuna erişim.
- MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi Gözetim ve Belge Yenileme Faaliyetlerine İlişkin Usul ve Esaslar: Madde 5(1).
- 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu: Madde 17(1), (3).
Kontrol tarihi: 4 Kasım 2026.