Düşey Kurp Hesabı Nedir?

Karayolunda iki farklı boyuna eğimin kesiştiği noktalarda sürüş konforunu ve görüş mesafesini sağlamak için uygulanan parabolik eğridir. Tepe (crest) kurpta görüş, çukur (sag) kurpta aydınlatma ve konfor belirleyicidir.

Yol · Geometri

Tepe vs Çukur

  • Tepe (Crest): g₁ > g₂ → görüş mesafesi belirler (sürücü + engel yüksekliği)
  • Çukur (Sag): g₁ < g₂ → gece aydınlatma mesafesi ve konfor (a < 0.3g) belirler
  • A = |g₂ − g₁| — cebirsel eğim farkı (%), kurp şiddetini belirler

Dikkat Noktaları

  • Minimum kurp uzunluğu L ≥ 30 m (pratikte 0.6V m önerilir).
  • K değeri (L/A) tasarım hızına göre standartlardan seçilir.
  • Drenaj: kurp ortasında düz uzunluk aşırı olmamalı — su birikimi riski.
A — Eğim Farkı|g₂ − g₁| yüzde cinsinden. A büyüdükçe kurp daha keskin.
K — Kurp ParametresiK = L/A. Hıza göre min K değerleri standartlarda verilir. Tepe kurp için K daha büyük (görüş).
S — Duruş MesafesiAracın güvenli durabilmesi için gereken mesafe. Crest kurpta S ≤ L veya S > L formülü değişir.
Rw=20log⁡(m⋅f)−47L=K⋅AR_w = 20\log(m \cdot f) - 47 \qquad L = K \cdot A
Düşey Kurp Uzunluğu — Tepe Kurp (S ≤ L durumu)

Tepe Kurp (Crest)

S ≤ L: K = S² / [200·(√h₁+√h₂)²]
h₁ = 1.08 m (sürücü göz), h₂ = 0.60 m (engel)
→ K = S² / 658
L = K · A ≥ 30 m

Çukur Kurp (Sag)

Far aydınlatması: K = S² / [120+3.5·S]
Konfor: K = V² / (395·a) (a≈1 m/s²)
Büyük olan K seçilir.
L = K · A ≥ 30 m

Sayısal Örnek

Veri: V=80 km/h, g₁=+3%, g₂=−2% → A=5%, G(ort)=0.5%
SSD (AASHTO) = 0.278·2.5·80 + 80²/(254·(0.347+0.005)) ≈ 127 m
K = 127²/(200×(√1.08+√0.60)²) = 16129/658 ≈ 24.5
L = 24.5 × 5 ≈ 123 m (görüş belirleyici).
Tip: g₁ > g₂ → Tepe (Crest) kurp

i%
i%
ikm/h
A — Eğim Farkı
—
K
—
L — Kurp Uzunluğu
—
Duruş Mesafesi S
—
Tepe Noktası e
—
Tip
—

Kurp Parametresi, K

K

—

K = S²/658 (tepe)

Kurp Uzunluğu, L

L

—

L = K·A ≥ 30m

Kurp Tipi & Durum

⚑

—

Tepe/Çukur sınıfı

Hesap Adımları

Kaynaklar

KGM — Yol Geometrik Standartları
Türkiye düşey kurp K değerleri tabloları. Tepe ve çukur kurp ayrımı, hız-K ilişkisi.
Standart
AASHTO Green Book
Crest ve sag vertical curve hesap yöntemleri. Stopping sight distance ve comfort criteria.
Standart
Cüceloğlu — Karayolu Mühendisliği
Türkçe düşey kurp tasarımı, K değeri hesabı ve saha uygulamaları.
Ders Kitabı