Taban Kesme Kuvveti

Deprem etkisinde binanın tabanında oluşan toplam yatay kuvvettir. Eşdeğer deprem yükü yöntemiyle Vt = mt·SaR(T₁)·g formülüyle hesaplanır.

Vt

Toplam Kütle

mt = Σ(G + n·Q)/g. G: sabit yük, Q: hareketli yük, n: hareketli yük katılım katsayısı (konut: 0.3, depo: 0.8). Tüm katlar toplanır.

Kütle

Doğal Periyot T₁

Ampirik: T₁ = Ct·HN3/4. BA çerçeve: Ct=0.1, Çelik çerçeve: Ct=0.08, Perde: Ct=0.05. HN: bina toplam yüksekliği (m).

T₁ Tahmini

Minimum Taban Kesme

Vt ≥ 0.04·mt·SDS·I·g. Modal hesapta eşdeğer yöntemden gelen Vt'nin en az %80'i kullanılmalıdır (düzensiz binalarda %90).

Vt,min
Vt=mt⋅SaR(T1)⋅gVt≥0,04 mtSDSI gV_t = m_t \cdot S_{aR}(T_1) \cdot g \qquad V_t \ge 0{,}04\,m_t S_{DS} I\,g
TBDY 2018 §4.7 — Eşdeğer Deprem Yükü Yöntemi

Hesap Adımları

1.T₁ = Ct·H3/4
2.SaR(T₁) spektrumdan oku
3.mt = Σ(G+nQ)/g
4.Vt = mt·SaR·g

Uygulama Sınırları

HN ≤ 25mveya N ≤ 8 kat
DüzenliA1, B2 yok
TBT₁ ≤ 2.0s
→ Hesap Makinesi'nde deneyin

Sayısal Örnek

Veri: W=5000kN, Sad=0.25g, T=0.6s
Vt = W×Sad = 5000×0.25 = 1250 kN
Minimum: Vt ≥ 0.04×SDS×W = 0.04×1.0×5000 = 200 kN

i
i
i
i
i
i
i

HN (m)

HN

—

Bina toplam yüksekliği

T₁ (s)

T₁

—

Doğal periyot

SaR(T₁)

Sa/R

—

Azaltılmış spektral ivme

Vt (kN)

Vt

—

Taban kesme kuvveti

Wtoplam (kN)

W

—

Toplam ağırlık

Vt/W (%)

%

—

Kesme kuvveti oranı

Vt,min (kN)

Vm

—

Minimum taban kesme

Ct Değerleri

Yapı SistemiCt
BA çerçeve0.1
Çelik çerçeve0.08
Perde / diğer0.05

Standartlar

  • TBDY 2018 §4.7
  • ASCE 7 – Equivalent Lateral Force
  • EN 1998-1 – Lateral Force Method

Kitaplar

  • Celep, Z. – Deprem Mühendisliği
  • Chopra – Dynamics of Structures
  • Sucuoğlu – Earthquake Engineering