Tasarım Spektrumu

TBDY 2018'e göre elastik tasarım spektrumu, binanın bulunduğu konumdaki sismik tehlikeyi ve zemin etkisini yansıtır. Ss ve S1 harita değerleri ile zemin sınıfına bağlıdır.

TBDY 2018

Spektrum Dalları

T ≤ TA: Lineer artış. TA–TB: Plato (SDS). T > TB: 1/T azalma (SD1/T). T > TL: 1/T² azalma.

4 Dal

Zemin Etkisi

Fs: kısa periyot zemin katsayısı (Ss→SDS). F1: 1s periyot zemin katsayısı (S1→SD1). ZA–ZE sınıfları tablo ile belirlenir.

Fs & F1

Azaltılmış Spektrum

SaR(T) = Sae(T)/Ra(T). Ra(T) = R/I (T ≥ TB), lineer geçiş (T < TB). R: taşıyıcı sistem davranış katsayısı, I: bina önem katsayısı.

Ra(T)
Vt=mt⋅SaR(T1)gVt≥0,04 mt SDS I gV_t = m_t \cdot \dfrac{S_{aR}(T_1)}{g} \qquad V_t \ge 0{,}04\,m_t\,S_{DS}\,I\,g
TBDY 2018 Bölüm 2 — Elastik Tasarım Spektrumu

Elastik Spektrum Sae(T)

0 ≤ T ≤ TA= (0.4+0.6T/TA)·SDS
TA < T ≤ TB= SDS
TB < T ≤ TL= SD1/T
T > TL= SD1·TL/T²

Azaltılmış Spektrum

Ra(T≥TB)= R/I
Ra(TB)= D+(R/I−D)·T/TB
D= 1.5 (dayanım fazlalığı)
SaR(T)= Sae(T)/Ra(T)
→ Hesap Makinesi'nde deneyin

Sayısal Örnek

Veri: SDS=1.0g, SD1=0.40g, T=0.5s, R=6, D=1.5
Sae(T) = SD1/T = 0.40/0.5 = 0.80g (plato bölgesinde SDS=1.0 → Sae=1.0g)
Sad(T) = Sae/(R/I) = 1.0/(6/1.5) = 0.25g → tasarım ivmesi

i
i
i
i
i

SDS

SDS

—

Kısa periyot tasarım ivmesi

SD1

SD1

—

1s periyot tasarım ivmesi

TA (s)

TA

—

Plato başlangıç periyodu

TB (s)

TB

—

Plato bitiş periyodu

Hesap Adımları

Fs Kısa Periyot Zemin Katsayısı

ZeminSs≤0.250.500.751.00≥1.50
ZA0.800.800.800.800.80
ZB0.900.900.900.900.90
ZC1.301.301.201.201.10
ZD1.601.401.201.101.00
ZE2.401.701.301.100.90

Standartlar

  • TBDY 2018 – Bölüm 2
  • TDTH (Deprem Tehlike Haritaları)
  • Eurocode 8 – EN 1998-1
  • ASCE 7 – Ch.11 Seismic

Kitaplar

  • Celep, Z. – Deprem Mühendisliği
  • Chopra, A.K. – Dynamics of Structures
  • Sucuoğlu, H. – Basic Earthquake Eng.