Yanal Burulmalı Burkulma (LTB)

Eğilme altındaki çelik kirişlerde, basınç başlığının yanal yönde burkuldığı ve kesitin burulduğu kararsızlık modudur. Destek noktaları arası mesafe Lb belirleyicidir.

LTB

Üç Bölge

Lb ≤ Lp: Plastik moment Mp (tam kapasite).
Lp < Lb ≤ Lr: İnelastik LTB, lineer azalma.
Lb > Lr: Elastik LTB, Fcr ile hesap.

3 Bölge

Lp ve Lr

Lp = 1.76·ry·√(E/Fy). Lr daha karmaşık: J, Sx, ho, c parametrelerine bağlı. Cb moment gradient katsayısı kapasiteyi artırır.

Sınır Boylar

Cb Etkisi

Tekdüze moment: Cb=1.0 (en kötü). Orta nokta yükü: Cb≈1.32. Üçgen moment: Cb≈1.67. Cb > 1 moment kapasitesini artırır ama Mp'yi aşamaz.

Cb ≥ 1.0
Mn={MpLb≤LpMp−(Mp−Mr)Lb−LpLr−LpLp<Lb≤LrM_n = \begin{cases} M_p & L_b \le L_p \\ M_p - (M_p - M_r)\dfrac{L_b - L_p}{L_r - L_p} & L_p < L_b \le L_r \end{cases}
AISC 360 / ÇYTHYE 2018 — Yanal Burulmalı Burkulma (İnelastik Bölge)

Plastik (Lb ≤ Lp)

Mn= Mp = Fy·Zx
Lp= 1.76·ry·√(E/Fy)

Elastik LTB (Lb > Lr)

Fcr= (Cbπ²E/(Lb/rts)²)·√(1+0.078(Jc/Sxho)·(Lb/rts)²)
Mn= Fcr·Sx ≤ Mp
→ Hesap Makinesi'nde deneyin

Sayısal Örnek

IPE300 L=6m fy=235: chiLT=0.75 Mb,Rd=110.7 kNm

i
i
i
i
i
i

Lp (mm)

Lp

—

Plastik limit uzunluk

φMp (kN·m)

Mp

—

Plastik moment kapasitesi

φMn (kN·m)

Mn

—

Nominal moment

Bölge

⚙

—

Plastik/İnelastik/Elastik

Hesap Adımları

Tipik Cb Değerleri

YüklemeCb
Tekdüze moment1.00
Orta nokta yükü (basit mesnet)1.32
Yayılı yük (basit mesnet)1.14
Üçgen moment (tek uç)1.67
Çift eğrilikli, eşit moment2.27

Standartlar

  • ÇYTHYE 2018 – Eğilme Elemanları
  • AISC 360 – Ch. F: Flexure
  • TS EN 1993-1-1 – EC3 §6.3.2

Kitaplar

  • Segui, W. – Steel Design
  • Trahair, N. – Flexural-Torsional Buckling
  • Topkaya, C. – Çelik Yapılar