Portal Yöntemi Nedir?

Çok katlı çerçevelerde yatay yük etkisini yaklaşık olarak hesaplayan bir yöntemdir. Her katın kesme kuvveti iç ve dış kolonlara dağıtılır.

Yaklaşık Yöntem

Varsayımlar

Her kattaki kiriş ve kolon ortasına bükülme noktası konur. İç kolonlar dış kolonların 2 katı kesme taşır. Sonuçlar %10-15 hata payıyla geçerlidir.

Ön Tasarım

Yatay Yük Dağılımı

Toplam yatay yük Fi, o kat ve üstündeki katlara etki eden yatay kuvvetlerin toplamıdır. Her kat kesme kuvveti Vi = ΣFj (j≥i).

Kat Kesmesi

Moment Diyagramı

Kolon momentleri = Vkolon × h/2, kiriş momentleri düğüm dengesi ile bulunur. Çerçeve davranışının hızlı kontrolü için idealdir.

Hızlı Kontrol
Vdıs¸=Vkat2nac¸Vic¸=2 Vdıs¸V_{\text{dış}} = \dfrac{V_{\text{kat}}}{2n_{\text{aç}}} \qquad V_{\text{iç}} = 2\,V_{\text{dış}}
Portal Yöntemi — Kolon Kesme Dağılımı

Kolon Kuvvetleri

Vkat= Kat kesme kuvveti
Vdış kolon= Vkat/(2n)
Viç kolon= 2·Vdış kolon
Mkolon= Vkolon·h/2

Kiriş Kuvvetleri

MkirişDüğüm moment dengesi
Vkiriş= 2·Mkiriş/L
Nkolon= ΣVkiriş (kümülatif)
→ Hesap Makinesi'nde deneyin

Sayısal Örnek

q=30kN/m L=6m: Kiris ucu M = qL2/12 = 90 kNm

i
i
mi
mi
kNi

Taban Kesmesi

Vb

—

V = nk × F

Max Kolon M

—

İç kolon, taban katı

Max Kiriş M

—

Düğüm dengesi

Portal Çerçeve — Moment Diyagramı
Hesap Adımları

Yaklaşık Yöntemler

YöntemYük TipiVarsayım
PortalYatayBükülme noktası ortada
KantileverYatayEksenel kuvvet ~ mesafeye orantılı
Moment dağılımDüşeyCross yöntemi

Standartlar

  • TBDY 2018 – Çerçeve Sistemler
  • TS EN 1998 – Eurocode 8
  • ASCE 7 – Lateral Force

Kitaplar

  • Hibbeler – Structural Analysis
  • Leet, Uang – Fundamentals of Structural Analysis
  • McCormac – Structural Analysis